Ana Makale içeriği

Özet

Sosyal bilgiler dersinin, aktif vatandaş yetiştirme amacını taşıması nedeniyle öğretim programında çeşitli becerilerin yer almasını gerekli hale gelmiştir. Sosyal bilgiler dersi öğretim programında 27 beceri yer almaktadır. Programda yer alan bu beceriler, öğrencilere akademik yönden katkı sağlamasının yanı sıra yaşama dair bir takım yeterlilikler de kazanmalarına olanak sağlamaktadır. Öğretim programında yer alan bu beceriler 7 öğrenme alanı altında yer almaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan becerilerin öğretim programında ve öğrenme alanında dağılımının değerlendirilmesidir. Bu bağlamda araştırmada, nitel model kullanılmıştır. Sosyal bilgiler dersi öğretim programının öğrenme alanı ve beceri dağılım ilişkisi incelenen bu araştırmanın verileri, doküman inceleme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada  Milli Eğitim Bakanlığı’nın internet sitesinden ulaşılan sosyal bilgiler dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 4., 5., 6. ve 7. Sınıflar) incelenmiştir. Araştırma verilerinin analizinde, betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak 4. 5. 6. ve 7. Sınıf öğrenme alanlarında becerilerin eşit bir biçimde dağılımının olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Bilgiler öğrenim programıi beceri öğrenme alanı

Makale Detayları

Referanslar

  1. Akbaba, B. ve Aksoy, B. (2019). Sosyal Bilgilerde Beceri Eğitimi. Bülent Aksoy, Bülent Akbaba, Bahadır Kılcan (Ed.). Sosyal Bilgilerde Beceri Eğitimi. İçinde (s.IX-XVII.) Ankara: Pegem Akademi.
  2. Aydemir, M. (2017). Ortaokul sosyal bilgiler ders kitaplarının ortaokul sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan beceriler açısından incelenmesi. International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES). 3 (2), 1-17.
  3. Aydemir, M. ve Adamaz, K. (2017). Sosyal bilgiler öğrenci çalışma kitaplarının sosyal bilgiler dersi öğretim programındaki beceriler açısından incelenmesi. International Journal of Field Educatıon. 3 (1), 106-119.
  4. Baloğlu Uğurlu, N. ve Aladağ, E. (2015). Mekansal düşünmenin Türkiye’deki sosyal bilgiler öğretim programındaki yeri ve öğretmenlerin bu beceri hakkındaki görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi. 32- 22-42.
  5. Beyer, B. K.(2008a). How to teach thinking skills in social studies and history. The Social Studies, 99(5), 196-201, DOI: 10.3200/TSSS.99.5.196-201.
  6. Beyer, B. K. (2008b). What research tells us about teaching thinking skills. The Social Studies, 99(5), 223-232, DOI: 10.3200/TSSS.99.5.223-232.
  7. Çakıroğlu, A. ve Kuruyer, H. G. (2016). Öğrenme ve öğretim kavramlarının değişimi ve sonuçları; davranış değiştirme mi, beceri öğretimi mi?. Turkish Studies. 11 (3), 679-688.
  8. Çelik, O. (2014). Sosyal bilgiler ve sınıf öğretmenliği adaylarının girişimcilik bilgi ve beceri düzeyleri. (Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  9. Çelik, A. (2017). “An Analysis on The Skills of Social Studies Teachers For Using Turkish in Correct, Good and Effective Manners” R. Efe, I. Koleva, E. Atasoy, V. Kotseva (Ed.). Current Trends in Educational Sciences içinde (s. 29-35). Sofia: St. Kliment Ohridski University Press.
  10. Çelikkaya, T. (2011). Sosyal bilgiler öğretim programında yer alan becerilerin kazandırılma düzeyleri: öğretmen görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 19(3), 969-990.
  11. Çelikkaya, T., Yıldırım, T. ve Kürümlüoğlu, M. (2019). Öğrenciler ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin programdaki becerilere ilişkin beceri hiyerarşileri, gerekçeleri ve önerileri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 111-132.
  12. Çiçekliyurt, Z. T. (2014). 4. Sınıf sosyal bilgiler dersinde doğrudan verilecek beceri ve değerlerin kazanılma durumunun değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
  13. Çoban, O. ve Akşit, İ. (2018). 2005 ve 2017 sosyal bilgiler öğretim programlarının öğrenme alanı, kazanım, kavram, değer ve beceri boyutları açısından karşılaştırılması. Journal of History Culture and Art Research, 7(1), 479-505. doi:http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i1.1395.
  14. Coşkun, N. ve Samancı, O. (2012). İlköğretim 4. ve 5. sınıflarda sosyal beceri düzeyi ile sosyal bilgiler dersine yönelik tutumların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Dünyadaki Eğitim ve Öğretim Çalışmaları Dergisi. 2(1), 32-41.
  15. Ekiz, D. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı yayıncılık.
  16. Elikesik, M. ve Alım, M. (2013). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin empatik becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 17 (3), 167-180
  17. Flick, U. (2004). Design and Process in Qualitative Research U. Flick, E. V. Kardorff, I. Steinke (Ed.). B. Jenner (Çev.). A Companion To Qualitative Research. İçinde (s. 146-152). London: Sage Publications.
  18. Gelen, İ. (2002). Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde düşünme becerilerini kazandırma yeterliliklerinin değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 10(10), 100-119.
  19. Gelen, İ. (2011). Sosyal bilgiler programındaki düşünme ile ilgili bazı ortak becerilerin kazanılma düzeyinin belirlenmesi. On dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30 (1), 83-106.
  20. Gömleksiz, M. N ve Kan, A. Ü. (2009). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve girişimcilik becerilerini kazandırmadaki etkililiğinin belirlenmesi (Diyarbakır İli Örneği). Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları. 8(1), 39-49.
  21. Heafner, T. (2004). Using technology to motivate students to learn social studies. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 4(1), 42-53.
  22. Karnes ,M., Collins , D., Maheady , L., Harper, G. F. and Mallette, B.(1997). Usıng cooperatıve learnıng strategıes to ımprove lıteracy skılls ın socıal studıes, Reading & Writing Quarterly: Overcoming Learning Difficulties, 13(1), 37-51, DOI: 10.1080/1057356970130104
  23. Kaymakçı, S. (2012). Sosyal bilgiler öğretim programında ilişkilendirmeler, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 273-304.
  24. Koç, H. ve Bulut, İ. (2014). Geştalt kuramının öğrencilerin harita okuma ve yorumlama beceri düzeyleri üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir inceleme. Marmara Coğrafya Dergisi. 30, 1-19.
  25. Milli Eğitim Bakanlığı MEB (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7. Sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812103847686-SOSYAL%20B%C4%B0LG%C4%B0LER%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%20.pdf. Erişim tarihi: 05.06.2019.
  26. Mutluer, C. (2013). Sosyal bilgiler öğretim programında yer alan beceriler hakkında sosyal bilgiler öğretmen görüşleri (İzmir Menemen Örneği). Turkish Studies. 8(7), 355-362.
  27. Narin, N. ve Aybek, B. (2010). İlköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 19 (1), 336-350.
  28. Öner, G. ve Çengelci Köse, T. (2019). Müze ve tarihi mekânlarda değer ve beceri kazandırmaya yönelik sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşleri. Turkish History Education Journal. 8(1), 98-128.
  29. Özensoy, A. U. (2011). Eleştirel okumaya göre düzenlenmiş sosyal bilgiler dersinin eleştirel düşünme becerisine göre etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 7(2), 13-25.
  30. Richards, L. ve Richards, T. (1994). “From Filling Cabinet To Computer” A. Bryman, R. G. Burgess (Ed.). Analyzing Qualitative Data.içinde (s.146-172). London: Rouledge.
  31. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods. Thousand Oak: Sage Publications.
  32. Samancı, O. ve Uçan, Z. (2015). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Sosyal Sorun Çözme Beceri Düzeylerinin İncelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi XIV. Uluslararası Katılımlı Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu (21-23 Mayıs 2015) Özel Sayısı. 152-162.
  33. Sönmez, Ö. F. ve Aksoy, B. (2012). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin harita beceri düzeylerinin belirlenmesi. Turkish Studies. 7(1), 1905-1924.
  34. Sönmez, V. ve Alacapınar, F.G. (2017). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  35. Türk Dil Kurumu TDK (2019). Güncel Türkçe sözlük. https://sozluk.gov.tr/?kelime=beceri. Erişim tarihi: 10.10.2019.
  36. Waring, S. M. ve Robinson, K. S. (2010) Developing critical and historical thinking skills in middle grades social studies, Middle School Journal, 42(1), 22-28, DOI: 10.1080/00940771.2010.11461747.
  37. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  38. Zhao, Y. ve Hoge, J. D. (2005) What elementary students and teachers say about social studies, The Social Studies, 96(5), 216-221, DOI: 10.3200/TSSS.96.5.216-221