Sanayi Üretim Endeksi Üzerinde Tüketici Güven Endeksi ve CDS Primi Etkisi: Türkiye Örneği
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.461Anahtar Kelimeler:
Sanayi üretim endeksi- Tüketici güven endeksi- CDS primiÖz
Sanayi üretimi ülkelerin makroekonomik gücünü gösteren en önemli verilerden biridir. Aynı şekilde ülkelerin global çapta rekabet gücünü yansıtan CDS primi ve sosyal refahın en büyük göstergelerinden olan TGE de ekonomistlerin en çok takip ettiği verilerdendir. Çalışmamızda, Türkiye örneğinde, 2012:01- 2025:12 döneminde aylık frekansta gerçekleşen veriler ile sanayi üretim endeksi (SUE) üzerinde tüketici güven endeksi (TGE) ve CDS priminin etkisi analiz edilmiştir. Jeopolitik konumu sebebiyle hem Avrupa hem de Orta Doğu’daki finansal ve politik şoklardan etkilenen ülke olması sebebiyle Türkiye örneği tercih edilmiştir. STATA analiz programında, önce serilerin doğal logaritması alınmış, sonrasında durağanlığı analiz edilmiş, ardından yapısal kırılmalı birim kök testleri yapılmıştır. Sonuçların çapraz kontrolü için hem Engle Granger hem de Johansen eşbütünleşme testleri uygulanmıştır. İki değişkenle yapılan analiz sonuçları ile üç değişkenin birlikte kullanıldığı analiz sonuçları farklılaşmıştır. Bu da iki değişkenli ilişkilerin Türkiye gibi karmaşık ekonomileri açıklamakta yetersiz kaldığını, finansal sistemin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir. Analiz sonuçlarımıza göre üretimi canlandırmak için tüketici güvenini artırmaya çalışmak yerine borçlanma maliyetlerini düşürücü politikalar izlemek daha hızlı sonuçlar vereceği öngörülmektedir.
Referanslar
Ahmed, N., & Rangaraju, S. K. (2019). Macroeconomic Effects Of Consumer Confidence Shock – Evidence For State Dependence, Journal of Economic Studies, 46(7), 1293- 1308. https://doi.org/10.1108/JES-11-2017-0326
Amarasinghe, A. A. (2016). A Study On The İmpact Of İndustrial Production İndex (IPI) To Beverage, Food And Tobacco Sector İndex With Special Reference To Colombo Stock Exchange. Procedia Food Science, 6, 275- 278. https://doi.org/10.1016/j.profoo.2016.02.054
Bodo, G., Golinelli, R., & Parigi, G. (2000). Forecasting İndustrial Production İn The Euro Area. Empirical Economics, 25, 541- 561. https://doi.org/10.1007/s001810000032
Bolat, İ. (2025). Türkiye’de Sanayi Üretim Endeksini Etkileyen Faktörlerin Analizi, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(1), 20- 35.
Bremmer, D. (2008). Consumer Confidence And Stock Prices. In 72nd Annual Meeting of the Midwest Economics Association Hyatt Regency. Chicago, Illinois.
Bruno, G., & Lupi, C. (2003). Forecasting Euro-Area Industrial Production Using (Mostly) Business Surveys Data, Rome, Italy: ISAE Working Papers 33, ISTAT - Italian National Institute of Statistics.
Coronado, M., Corzo, M. T., & Lazcano, L. (2012). A Case for Europe: The Relationship between Sovereign CDs and Stock Indexes, Frontiers in Finance and Economics, 9(2), 32- 63.
Curtin, R. T. (1982). Indicators of Consumer Behavior: The University of Michigan Surveys of Consumers, Public Opinion Quarterly, 46(3), 340- 352. https://doi.org/10.1086/268731
De Boef, S., & Kellstedt, P. M. (2004). The Political (and Economic) Origins of Consumer Confidence, American Journal of Political Science, 48(4), 633- 649. https://doi.org/10.1111/j.0092-5853.2004.00092
Ejaz, M., & Iqbal, J. (2019). Estimation and Forecasting of Industrial Production Index, SBP Working Paper Series 103, State Bank of Pakistan, Research Department.
Figuerola-Ferretti, I., & Paraskevopoulos, I. G. (2011). Pairing Market Risk and Credit Risk, DEE - Working Papers, Business Economics. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1787351
Gerschenkron, A. (1947). The Soviet Indices of Industrial Production, The Review of Economics and Statistics, 29(4), 217- 226.
Gujarati, D. N. (2003). Basic Econometrics (4th Edition b.). New York.: McGraw-Hill.
Kadooğlu Aydın, G., Hazar, A., & Çütcü, İ. (2016). Kredi Temerrüt Takası İle Menkul Kıymet Borsaları Arasındaki İlişki: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülke Uygulamaları, Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1- 20.
Kuzmanovic, M., & Sanfey, P. (2012). Can consumer confidence data predict real variables? Evidence from Croatia, Working Papers 151, European Bank for Reconstruction and Development, Office of the Chief Economist.
Liu, C., Sun, X., & Li, J. (2023, Mayıs). Time-Frequency Comovements Between Sovereign CDS And Exchange Rates: The Role Of Sentiments, Global Finance Journal, 56. https://doi.org/10.1016/j.gfj.2022.100775
Matsusaka, J. G., & Sbordone, A. M. (1995, April). Consumer Confidence and Economic Fluctuations, Economic Inquiry, 33(2), 296- 318. https://doi.org/10.1111/j.1465-7295.1995.tb01864.x
Pan, W.-F., Wang, X., Xiao, Y., Xu, W., & Zhang, J. (2024). The Effect of Economic and Political Uncertainty on Sovereign CDS Spreads, International Review of Economics & Finance, A(89), 143- 155. https://doi.org/10.1016/j.iref.2023.07.110
Raunig, B., & Scheicher, M. (2009). Are Banks Different? Evidence from the CDS Market, Oesterreichische Nationalbank Working Paper 152.
Sergeant, K. (2011). Consumer Confidence And Economic Growth: A Case Study Of Trinidad And Tobago, The 4th International Conference on Business, Banking & Finance. Port of Spain, Trinidad.
Şahin, A., Atakan, C., & Alkan, B. B. (2010). Türkiye'de Yeni Tanımlı Sanayi Üreim Endeksi ve Alt Sanayi Gruplarındaki Büyümenin Biplot Yöntemi İle İncelenmesi, Journal of Yasar University, 18(5), 2958- 2969.
Şeyranlıoğlu, O. (2023). Tüketici Güven Endeksi ile Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getirileri Arasındaki Nedensellik İlişkilerinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği, Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), 572- 593. https://doi.org/10.38155/ksbd.1279166
Tunalı, H., & Özkan, İ. E. (2016). Türkiye’de Tüketici Güven Endeksi ve Tüketici Fiyat Endeksi Arasındaki İlişkinin Ampirik Analizi, İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 3(2), 54- 67.
TÜİK. (2025). Sanayi Üretim Endeksi Metaveri. Erişim Tarihi: 20.02.2026. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sanayi-Uretim-Endeksi-Ekim-2025-57926
TÜİK. (2025). Tüketici Eğilim İstatistikleri ve Tüketici Güven Endeksi Metaveri. Erişim Tarihi: 20.02.2026 https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=ekonomik-guven-117
Tüzün, O., & Erem Ceylan, I. (2018). Finansal Hizmetler Güven Endeksi ile Kredi Temerrüt Takası (CDS) Arasındaki Nedensellik İlişkisi, Business & Organization Research Conference. Safranbolu, Karabük.
Wang, A., & Liang, C.-C. (2024, Ocak). Exchange Rates, Credit Default Swaps And Market Volatility Of Emerging Markets: Panel CS-ARDL Approach, Borsa Istanbul Review, 24(1), 176- 186. https://doi.org/10.1016/j.bir.2023.12.001
Wen, Y., & Kinsella, J. (2016). Credit Default Swap –Pricing Theory, Real Data Analysis and Classroom Applications Using Bloomberg Terminal, Journal of Finance and Economics Education, 16
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
