Analyzing of 7th Grade Social Studies Textbooks of Iran and Turkey in terms of UNESCO's Peace Education
DOI:
https://doi.org/10.63556/ankad.v10i3.441Keywords:
peace education, social studies, textbook, Iran, TurkeyAbstract
The concepts of peace and war have remained a part of daily life since the dawn of humanity. Peace is one of the most important issues on the agenda of today's world and has always been the missing link in human civilization. Despite attempts to undermine their institutional existence, some international organizations continuously strive to improve relations between countries and produce solutions to end wars. UNESCO's peace education offers a broad framework encompassing politics, economics, international relations, education, socialization, and interpersonal relations. This study analyzes the content of seventh-grade social studies textbooks in Iran and Turkey in terms of UNESCO peace components. Textbooks used in schools for five years starting in 2020 by the Iranian Ministry of Education and the Turkish Ministry of National Education were examined using document analysis. The number and percentage of components related to UNESCO peace education in the textbooks were determined. The research findings generally indicate that while UNESCO peace education is included in seventh-grade social studies textbooks in both Iran and Turkey, some components are not adequately addressed. An examination of the inclusion of peace education components in seventh-grade social studies textbooks from Iran and Turkey revealed that the most frequently included component of peace education in both countries' textbooks was "self and others," while the least frequently included component was "environmental protection".
References
Abedini, B. M. ve Jafari, İ. (1392). Ber resi ve tahlili müellfehayı amuzeşi sulh der kitâbhâyi dersi devre-i ibtidai, Mecelle-i Ulûm-u Terbiyet-i Danişgahi Şehid Çemran Ahvaz, 6/25, 151-170. https://education.scu.ac.ir/article_10749.html
Aithor.(2026). Türkiye’de çevre bilinci ve eğitim, https://aithor.com/essay-examples/turkiyede-cevre-bilinci-ve-egitim#3-t%C3%BCrkiyede-%C3%A7evre-bilinci-tarih%C3%A7esi
Akcan, E. & Doğan, A. (2020). A review of educational philosophy from different perspectives through an analysis of period movies during the era of the war of ındependence and the early republic of Turkey (1920-1940). International Journal of Progressive Education, 16(5), 199-215.
Altheide, D. L., ve Johnson, J. M. (1994). Criteria for assessing interpretive validity in qualitative research. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (485–499). Sage Publications, Inc.
Aydemir, M. (2018). Yenilenen Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının Barış Eğitimi Açısından Değerlendirilmesi, Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi (UGEAD), 4(1), 52-73.
Bayer, E., ve Staley, L. (2002). Teaching peace in a violent world. Childhood education, 79(2), 96-106.
Bayram, F. Ö., & Cengelci Köse, T. (2023). Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Sürdürülebilirlik Bilinci Açısından İncelenmesi. Anadolu University Journal of Education Faculty, 7(3), 500-531. https://doi.org/10.34056/aujef.1201038
Bhagabati, N. (2006). Peace education for sustainable development- role of higher education, 10th.APEID UNESCO Conference held at Bangkok, On 6th.-8 th. December, 1-15.
Bokova, I. (2021). UNESCO’S response to the rise of violent extremism: A decade of building international momentum in the struggle to protect cultural heritage. Getty Publications.
Coşkun, Y. (2012). İlköğretim programlarında barış eğitimi ve barış eğitimine ilişkin öğretmen
görüşleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
Coşkuner; E. (2008). Barış eğitimi programının öğrenci şiddeti üzerindeki etkilerinin incelenmesi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Creswell, J. W. (2016). Nitel çalışma tasarımı. M. Bütün ve S. B. Demir (Çev. Ed.), Nitel Araştırma Yöntemleri içinde (s. 42-68). Siyasal (Orijinal eserin yayın tarihi 2013).
Doğan, A. ve Kılınç, M. (2014). İlkokul düzeyindeki farklı ders kitaplarında barış ve savaş kavramlarına yer veriliş düzeyinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 277-289.
Eisner. E. (1994). The Educational Imaginantion: On the Design and evaluation of educational programs New York, NY: Macmillan.
Ekinci, B. (2010). Diyarbakır’ın Eğil ilçesi ve köylerinde ilköğretim kademesinde görev yapan öğretmenlerin benlik saygıları, çatışma stilleri ve empati düzeylerine barış eğitimi programının etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Ergil, D. (1984). Toplumsal örgütlenmenin yapısı. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 39(01).
Fallah Noodehi, M. (1385). Ber resi müellefehayi amuzeşi sulhu UNESCO der isnad ve medarik Cumhuri-i İslami İran, ehdaf külli amuzeş ve pejuheşi iran, ehdafı devrei mütevasıte, Du mahname-i ilmi-pejuheşi danışgahı şahid, 13/34, 55-68. https://journals.shahed.ac.ir/article_2226_00672efee5fb45aca9a166725a473e72.pdf
Fallah Noodehi, M. (1388). Ber resi müellefehayi amuzeşi sulhu UNESCO der isnad ve medarik Cumhuri-i İslami İran (1383-85): senedi çeşmi endaz bist sale nizamı cumhuri isşlami İran, ehdafı külli amuzeş prureşi İran, ehdafı devrei mutevasıte, Danışver-i Reftar, 16(36), 68-55. https://sid.ir/paper/46319/fa
Fathi V, K. ve Eslami, M. (1387). Ber resi mizanı teveccüh be(amuzeşi sulh) der bernamei dersi devrei ibtidai ez didegahı mütehassisanı talim ve terbiyet, karşinasanı bernamerizi dersi ve muellimanı devrei ibtidai şehri Tehran, Fasılnamei Nuaverihayi Amuzeşi, 7(25), 49-76.
Fujikane, H. (2003), Approaches to global education in the United States, the United kingdom and Japan. International Review of Education.
Gasset, O., J. (2007). İnsan ve Herkes. (Çev. Neyyire Gül Işık). İstanbul: Metis Yayınları.
Gould, R. (2013). The transformative powe of engaged thinking for peace education, in Critical Peace Education: Difficult Dialogues, eds: Peter Pericles Trifonas, Bryan Wright, 59-68.
Golshany, M, Mülki Al Aka, B., İtimadaheri, A. (1394). İtibarı sencî alkoyi bernamei dersi mutaleatı ictimai ba mihveriyet muellefehayı amuzeşi şehrevendi ve amuzeşi sulh-u UNESCO, Fasılnamei Rehberi ve Mudiriyeti Amuzeşi, 13(40), 81-99. https://sanad.iau.ir/Journal/edu/Author/1142808
Güneş, F. (2022). Ders kitaplarının özellikleri ve incelenmesi, Ankara.
Hajizadeh, H. ve Karami, M. (1393). Tahlili ve ber resi bernamei dersi kasd şode ve icra şode devrei rahnumayi ber esası müellefehayi amuzeşi sulhu UNESCO, Neşriyei Pejuheşi der Bernamerizi-i Dersi, 2(15), 92-109. https://sid.ir/fa/journal/SearchPaper.aspx?writer=190992
Hoepper, B. (2002). Peace Education and Years 1 to 10 Studies of Society and Environment Key Leaning Area. Occasional Paper Prepared for the Queensland School Curriculum Council.
Hogg, A. Micheal-Vaughan, Garaham M. (2014), Sosyal Psikoloji, Ütopya Yayınevi, Ankara.
Jenkins, T. (2008). The international institute on peace education: twenty-six years modeling critical, participatory peace pedagogy. In Factis Pax: Journal of Peace Education and Social Justice, 2(2), 166-174.
Karaağaç, F. Ş. (2021). İlk ve ortaokul öğretim programlarında barış, insan hakları ve demokrasi eğitimi, OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4269-4301. https://doi.org/ 10.26466/opus.907189.
Karatekin, E. (2022). 1998 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına Göre Hazırlanmış Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının UNESCO’nun Küresel Vatandaşlık Eğitim Paradigması Açısından İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 8(1), 156-186. https://doi.org/10.47615/issej.1102520
Kaya, K. (2025). İran ve Türkiye Yedinci Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Demokrasi Kavramına Dayalı Olarak İncelenmesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 574-591.
Keskin, S. C. ve Keskin, Y. (2009). Cumhuriyet dönemi ilkokul (İlköğretim 1. Kademe) sosyal bilgiler ve onun kapsamına giren ders programlarında bir değer olarak “Barış”ın yeri, Değerler Eğitimi Dergisi 7(17), 69-92.
Kester, K. (2008). Developing peace education programs; Beyond ethnocentrisim and violence. Peace Prints: Journal of South Asian Peacebuilding, 1(1), 37-64.
Kester, K. (2010). Education for Peace: Content, Form, and Structure_mobilizing youth for civic engagement. Peace & Conflict Review 4(2), 1-10.
Konda. (2020). Türkiye’de çevre bilinci, https://www.verikaynagi.com/genel/turkiyede-cevre-bilinci/
Libby, T. (2003). Reflections on peace Education, A journey peace Education in schools, 11(2). 21-22. https://whc.unesco.org/en/list
MEB. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar): Türkiye yüzyılı maarif modeli. Ankara: MEB Yayınları.
MEB. (2024). Ortaokul ve İmam Hatîp Ortaokulu Sosyal Bilgiler 7. Sınıf Ders Kitabı. Devlet Kitapları.
Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass.
Miles, M. ve Huberman, A. M. (2021). Nitel veri analizi: Genişletilmiş bir kaynak kitap (3.Baskı) (Akbaba Altun ve Ersoy, Çev.). Pegem Akademi.
Nasrabadi, B., A.(1384). Hembestegi-i ictimai ve müşareket-i umumi (didegahumha, avamili takviyet, tehdidha ve rahbergha), Mecelle-i Husun, 6. SID. https://sid.ir/paper/506416/fa
Önal, G., Arsal, Z. (2015). İlkokul ve ortaokul öğretim programlarında barış eğitimi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(USBES Özel Sayısı I), 176-191.
Ruşenkıyas, İ., Salehi, A., Naseri, Z. (1397). Tahlili muhtevayı kitabı dersi-i mutaleat payei çharom ve pencom ber esas-i miza-nı teveccüh-ü be amuzeş-i sulh, Neşriyei Mutaleatı Revanşinasi ve Ulumu Terbiyeti, 3(38), 76-89.
Sabzikarian, Z., Athari, Z. S. (1402). Tahlili mukayesei ez muellefehayı amuzeşi sulh der kitabhayı dersi ulumu ictimai kabl ve ba’d ez tahavvül, Fasılnamei Endişehayı Nevin-i Terbiyetî, 69, 19(3), 205-235. https://doi.org/10.22051/JONTOE.2023.40008.3564 https://jontoe.alzahra.ac.ir/
Sağkal, A. S. (2011). Barış eğitimi programının ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin saldırganlık eğilimleri, empati düzeyleri ve barışa ilişkin görüşleri üzerindeki etkisinin incelenmesi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Selby, D. A. (2002). The importance of ecological thinking in global education and school reform. Theory Intro Practice, 39(2), 88-96.
Taş, H. (2022). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabının evrensel değerler açısından incelenmesi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 455-475.
UNESCO. (2014). Global Citizenship Education. Preparing Learners for the challenges of the twenty-first century. France. Kasım 19, 2019 tarihinde http://www.eunec.eu/sites/www.eunec.eu/files/attachment/files/global_citizenship
UNESCO (2023). Recommendation on Education for Peace and Human Rights, International Understanding, Cooperation, Fundamental Freedoms, Global Citizenship and Sustainable Development https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000391686_eng/PDF/391686eng.pdf.multi.page=3 Erişim tarihi:16.01.2026
VAP. (1402). Mutaleatıı İctimaî Paye-i Heftom, Sazıman-ı Pejuheş ve Bernamerizi-i Amuzeş.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Anatolian Cultural Research
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
